Czy owoce liofilizowane są zdrowe?

Z miesiąca na miesiąc produkty liofilizowane zyskują coraz większą popularność. Wiele osób kupuje je do spróbowania ze względu na ich charakterystyczną, chrupiącą strukturę. Liofilizowane owoce są bardzo wartościowe i najlepiej po nie sięgać, poza sezonem owocowym, aby dostarczyć organizmowi składników odżywczych.

Co oznacza, że owoce są liofilizowane?

Liofilizowanie to tak zwane suszenie sublimacyjne, nazywane również suszeniem mrozem czy suszeniem na zimno. Cały proces nie jest skomplikowany i wykorzystuje się do niego specjalne maszyny. 

W jaki sposób przebiega liofilizacja?

W przypadku owoców, zwykle są one krojone na mniejsze kawałki, dzięki czemu suszenie trwa krócej. Na początku żywność jest zamrażana - musi to być zrobione w odpowiedni sposób, aby nie powstały kryształki lodu (dość często korzysta się przy tym z ciekłego azotu). Później następuje suszenie przez sublimację, czyli bezpośrednie przejście ze stanu stałego do gazowego (tutaj - lodu w parę) z pominięciem stanu ciekłego. Następnie żywność jest jeszcze dodatkowo dosuszana, aby w ten sposób niemal całkowicie usunąć z nich wodę. Liofilizowane produkty mają usunięte nawet to 98% wody, co sprawia, że wolniej się psują oraz daje to nowe możliwości na zastosowanie.

   

Główne zalety liofilizacji

Liofilizacja ma wiele plusów. Podczas całego procesu nie dodaje się do żywności żadnych dodatków, ponadto prawie nie traci ona żadnych składników odżywczych. Jedzenie niemal całkowicie zachowuje swój smak, aromat i kształt. Liofilizacja to jeden z lepszych sposobów konserwowania żywności, stosowany nawet aby wysyłać jedzenie w kosmos. Odpowiednio przechowywana może być spożyta wiele lat po wyprodukowaniu - czasami trzyma się ją nawet do 20. lat.

Wady żywności liofilizowanej

Największym minusem liofilizowanego jedzenia jest jego cena. Jest ona wyższa niż świeżej żywności, między innymi przez duży koszt produkcji, w tym specjalnych maszyn. Ponadto wyprodukowanie ich to pracochłonny proces i przygotowanie jednej partii może zająć nawet trzy dni, co również wpływa na ich cenę. Co więcej, ponieważ żywność liofilizowana jest bardzo lekka, może się wydawać, że płacimy bardzo dużo, za małą ilość owoców. 

Czy owoce liofilizowane są zdrowe?

Owoce liofilizowane są bardzo zdrowe. Tak jak pisaliśmy wcześniej, mają one niemal identyczne wartości odżywcze jak ich świeże odpowiedniki, a główną różnicą jest zawartość wody. Niektórzy uważają, że mają przez to przewagę nad zwykłymi suszonymi owocami, szczególnie, że zazwyczaj dodaje się do nich cukier i olej.

Jakie są właściwości owoców liofilizowanych?

Owoce jak i cała żywność liofilizowana mają wiele właściwości. Do najważniejszych z nich można zaliczyć:

   • długi termin przydatności do spożycia - pozbawione wody owoce psują się znacznie wolniej niż te świeże czy suszone. Bez obawy można je spożywać nawet kilkanaście lat od daty produkcji, 

   • brak dodatków - podczas liofilizacji nie dodaje się ani cukru, ani składników chemicznych. Żywność jest naturalna i zachowuje swoją postać sprzed całego procesu,

   • zachowanie wartości odżywczych - owoce liofilizowane posiadają niemal te same wartości odżywcze, co świeże. Są tak samo wartościowe, dlatego warto po nie sięgać,

   • smak i aromat - owoce liofilizowane zachowują niemal identyczny smak i aromat świeżych odpowiedników. Zazwyczaj mają też ten sam kolor i kształt,

   • prosty transport - liofilizowana żywność jest bardzo lekka, co sprawia, że ich transport jest prostszy. Dzięki temu można też bez problemu zabrać je na wycieczkę czy do pracy lub szkoły.

   

Jak prawidłowo przechowywać owoce liofilizowane?

Liofilizowane owoce są niemal całkowicie pozbawione wody, dzięki czemu są odporne na pleśń. Niestety mogą one szybko pochłaniać wodę z otoczenia, nawet powietrza, dlatego trzeba je odpowiednio przechowywać. Przede wszystkim powinny być w szczelnie zamkniętym opakowaniu lub pojemniku. Nie mogą być narażane na kontakt z wilgocią czy światłem słonecznym. Najlepiej przechowywać je w suchym, zacienionym miejscu.

W jaki sposób wykorzystać owoce liofilizowane?

Owoce liofilizowane dodaje się na przykład do płatków i owsianek, musli oraz granoli. Są też dobrym dodatkiem do jogurtów. To popularna przekąska wśród osób uprawiających górskie wspinaczki, żeglarzy a nawet żołnierzy. Dzięki temu, że zajmują małą ilość miejsca i niewiele ważą, są idealne w podróży. Wiele osób sięga po liofilizowane owoce w ramach przegryzki między posiłkami lub podczas oglądania filmu czy czytania książki. Warto je podać na przyjęciach.

Tego typu owoce sprawdzają się również podczas przygotowywania deserów. Najczęściej stosuje się je jako dekorację, ale można je też zmielić na drobny puder. Owocowy puder wykorzystuje się do barwienia ciast, biszkoptów oraz posypywania deserów. 

Podsumowanie

Owoce liofilizowane są coraz bardziej popularne - i słusznie. Są tak samo wartościowe jak ich świeże odpowiedniki, a dzięki liofilizacji mogą być odpowiednie do spożycia przez długi czas. Do liofilizacji wykorzystuje się plony, które zostały zebrane podczas sezonu, co sprawia, że nawet w zimie można cieszyć się najlepszym smakiem truskawek, wiśni czy innych letnich owoców. Warto pamiętać o wielu sposobach na ich wykorzystanie - nie tylko do płatków i owsianek, ale też wielu innych dań, dlatego warto eksperymentować z nimi w kuchni. Są również świetną przekąską na wycieczki, a nawet dla dzieci do szkoły.

Źródła

Czasak A., Liofilizacja – pomysł na przetwórstwo owoców, 07.11.2021, online: <https://agronomist.pl/artykuly/liofilizacja-pomysl-na-przetworstwo-owocow>, [dostęp: 3.10.2025]. 

Piśniak Z., Czym są owoce liofilizowane i dlaczego warto po nie sięgać?, 23.09.2024, online: <https://www.lek24.pl/artykuly/czym-sa-owoce-liofilizowane-i-dlaczego-warto-po-nie-siegac.html>, [dostęp: 3.10.2025].

TEAM HiFOOD, Liofilizacja: ile potrzeba świeżych owoców, aby otrzymać 100 g wersji liofilizowanej?, 9.10.2024, online: <https://blog.hifood.pl/lifestyle/liofilizacja-ile-swiezych-owocow-przypada-na-100g-liofilizowanych/>, [dostęp: 4.10.2025].

Czy liofilizacja jest lepsza od suszenia? Cała prawda o liofilizatach, 3.10.2021, online: <https://krukam.pl/Czy-liofilizacja-jest-lepsza-od-suszenia-Cala-prawda-o-liofilizatach-blog-pol-1617106586.html>, dostęp: 3.10.2025].