Z miesiąca na miesiąc produkty liofilizowane zyskują coraz większą popularność. Wiele osób kupuje je do spróbowania ze względu na ich charakterystyczną, chrupiącą strukturę. Liofilizowane owoce są bardzo wartościowe i najlepiej po nie sięgać, poza sezonem owocowym, aby dostarczyć organizmowi składników odżywczych.
Co oznacza, że owoce są liofilizowane?
Liofilizowanie to tak zwane suszenie sublimacyjne, nazywane również suszeniem mrozem czy suszeniem na zimno. Cały proces nie jest skomplikowany i wykorzystuje się do niego specjalne maszyny.
W jaki sposób przebiega liofilizacja?
W przypadku owoców, zwykle są one krojone na mniejsze kawałki, dzięki czemu suszenie trwa krócej. Na początku żywność jest zamrażana - musi to być zrobione w odpowiedni sposób, aby nie powstały kryształki lodu. Później następuje suszenie przez sublimację, czyli bezpośrednie przejście ze stanu stałego do gazowego z pominięciem stanu ciekłego. Następnie żywność jest jeszcze dodatkowo dosuszana, aby w ten sposób niemal całkowicie usunąć z nich wodę. Liofilizowane produkty mają usunięte nawet do 98% wody, co sprawia, że wolniej się psują oraz daje to nowe możliwości na zastosowanie.
Główne zalety liofilizacji
Liofilizacja ma wiele plusów. Podczas całego procesu nie dodaje się do żywności żadnych dodatków, ponadto prawie nie traci ona żadnych składników odżywczych. Jedzenie niemal całkowicie zachowuje swój smak, aromat i kształt. Liofilizacja to jeden z lepszych sposobów konserwowania żywności, stosowany nawet aby wysyłać jedzenie w kosmos.
Wady żywności liofilizowanej
Największym minusem liofilizowanego jedzenia jest jego cena. Jest ona wyższa niż świeżej żywności, między innymi przez duży koszt produkcji, w tym specjalnych maszyn. Ponadto wyprodukowanie ich to pracochłonny proces i przygotowanie jednej partii może zająć nawet trzy dni, co również wpływa na ich cenę.
Czy owoce liofilizowane są zdrowe?
Owoce liofilizowane są bardzo zdrowe. Tak jak pisaliśmy wcześniej, mają one niemal identyczne wartości odżywcze jak ich świeże odpowiedniki, a główną różnicą jest zawartość wody. Niektórzy uważają, że mają przez to przewagę nad zwykłymi suszonymi owocami, szczególnie, że zazwyczaj dodaje się do nich cukier i olej.
Jakie są właściwości owoców liofilizowanych?
Owoce jak i cała żywność liofilizowana mają wiele właściwości. Do najważniejszych z nich można zaliczyć:
- długi termin przydatności do spożycia – pozbawione wody owoce psują się znacznie wolniej niż te świeże czy suszone,
- brak dodatków – podczas liofilizacji nie dodaje się ani cukru, ani składników chemicznych,
- zachowanie wartości odżywczych – owoce liofilizowane posiadają niemal te same wartości odżywcze, co świeże,
- smak i aromat – owoce liofilizowane zachowują niemal identyczny smak i aromat świeżych odpowiedników,
- prosty transport – liofilizowana żywność jest bardzo lekka, co sprawia, że jej transport jest prostszy.
Jak prawidłowo przechowywać owoce liofilizowane?
Liofilizowane owoce są niemal całkowicie pozbawione wody, dzięki czemu są odporne na pleśń. Niestety mogą one szybko pochłaniać wodę z otoczenia, nawet powietrza, dlatego trzeba je odpowiednio przechowywać. Przede wszystkim powinny być w szczelnie zamkniętym opakowaniu lub pojemniku. Nie mogą być narażane na kontakt z wilgocią czy światłem słonecznym. Najlepiej przechowywać je w suchym, zacienionym miejscu.
W jaki sposób wykorzystać owoce liofilizowane?
Owoce liofilizowane dodaje się na przykład do płatków i owsianek, musli oraz granoli. Są też dobrym dodatkiem do jogurtów. To popularna przekąska wśród osób uprawiających górskie wspinaczki, żeglarzy, a nawet żołnierzy. Dzięki temu, że zajmują małą ilość miejsca i niewiele ważą, są idealne w podróży.
Tego typu owoce sprawdzają się również podczas przygotowywania deserów. Najczęściej stosuje się je jako dekorację, ale można je też zmielić na drobny puder. Owocowy puder wykorzystuje się do barwienia ciast, biszkoptów oraz posypywania deserów.
Podsumowanie
Owoce liofilizowane są coraz bardziej popularne – i słusznie. Są tak samo wartościowe jak ich świeże odpowiedniki, a dzięki liofilizacji mogą być odpowiednie do spożycia przez długi czas. Są również świetną przekąską na wycieczki, a nawet dla dzieci do szkoły.
Źródła:
Czasak A., Liofilizacja – pomysł na przetwórstwo owoców, 07.11.2021, online: <https://agronomist.pl/artykuly/liofilizacja-pomysl-na-przetworstwo-owocow>, [dostęp: 3.10.2025].Piśniak Z., Czym są owoce liofilizowane i dlaczego warto po nie sięgać?, 23.09.2024, online: <https://www.lek24.pl/artykuly/czym-sa-owoce-liofilizowane-i-dlaczego-warto-po-nie-siegac.html>, [dostęp: 3.10.2025].
TEAM HIFOOD, Liofilizacja: ile potrzeba świeżych owoców, aby otrzymać 100 g wersji liofilizowanej?, 9.10.2024, online: <https://blog.hifood.pl/lifestyle/liofilizacja-ile-swiezych-owocow-przypada-na-100g-liofilizowanych/>, [dostęp: 4.10.2025].
Czy liofilizacja jest lepsza od suszenia? Cała prawda o liofilizatach, 3.10.2021, online: <https://krukam.pl/Czy-liofilizacja-jest-lepsza-od-suszenia-Cala-prawda-o-liofilizatach-blog-pol-1617106586.html>, [dostęp: 3.10.2025].
