Błonniki spożywcze - czym są i jak je stosować?

Z pewnością każdy słyszał o błonniku i o tym jak ważny jest. Ma on wiele ważnych funkcji i wpływa na prawidłowe funkcjonowanie organizmu. W mediach społecznościowych często słyszymy o tym, że trzeba spożywać więcej błonnika - szczególnie jeśli chcemy zrzucić wagę. Nie jest to jednak odpowiednie dla wszystkich. Czym dokładniej jest błonnik i jaki ma wpływ na nasz organizm? Czy każdy może sięgać po dodatkowe błonniki? Czym błonniki różnią się od siebie?

Po co ten błonnik? Właściwości i wartości odżywcze błonników

Błonnik to jeden z podstawowych elementów w każdej diecie. Najwięcej znajdziesz go w owocach, warzywach oraz produktach zbożowych, ale możesz nie zawsze dostarczać jego wystarczającą ilość. 

Zazwyczaj błonnik kojarzony jest z pracą prawy jelit i układu trawiennego. Poleca się go podczas odchudzania, ponieważ może pomóc oczyścić organizm, a także utrzymać szczupłą sylwetkę. Jednak błonnik wykazuje wiele innych właściwości, między innymi:

• obniżenie poziomu “złego” cholesterolu we krwi,

• łagodzenie stanów zapalnych w organizmie,

• redukowanie ciśnienia tętniczego,

• zmniejszenie ilości glukozy we krwi i wyrównywanie jej poposiłkowego stężenia,

• ochrona przed powstawaniem kamieni żółciowych.


   

A co jeśli spożywamy błonnika za dużo?

Spożywanie błonnika przynosi wiele korzyści, ale jego nadmiar szkodzi, dlatego nie powinno się z nim przesadzać. Zbyt duża ilość błonnika może prowadzić do zmniejszenia ilości wchłanianych tłuszczów - przypominamy, że tłuszcze są w diecie równie ważne, ponieważ niektóre witaminy (A, D, E, K) są rozpuszczalne tylko w tłuszczach i bez nich nie będą aktywnie działać. Ostatecznie za duża lub za mała ilość błonnika może doprowadzać do różnego rodzaju chorób. Warto suplementować błonnik szczególnie, gdy Twoje posiłki są ubogie w produkty, które go zawierają (np. pieczywo żytnie, pełnoziarniste owoce czy warzywa). 

Jeśli chcesz suplementować błonnik, ale obawiasz się ewentualnych negatywnych skutków, polecamy skonsultować się wcześniej z lekarzem lub dietetykiem. 

Komu najczęściej poleca się sięgać po dodatkową dawkę błonników?

Stosowanie większej dawki błonnika poleca się szczególnie osobom z otyłością. Błonnik zapewnia większą sytość po posiłku, co między innymi pomaga w utracie masy ciała. Może on także spowalniać czas wchłaniania się energii i zmniejszenia stężenia glukozy po posiłkach, co z kolei redukuje wahania poziomu cukru we krwi. Z tego powodu błonnik poleca się w profilaktyce przed cukrzycą typu 2.

Błonnik przyczynia się także do obniżenia poziomu “złego” cholesterolu i innych niezdrowych tłuszczy, na przykład tłuszczy nasyconych, co oznacza że możemy uniknąć różnego rodzaju chorób sercowo-naczyniowych.

Sięganie po większe ilości błonnika może być także odpowiednie dla osób borykających się z kamicą żółciową. Pobudza on jelita do działania i ma wpływ na pracę pęcherzyka żółciowego. Może on również zmniejszyć ryzyko wystąpienia refluksu czy hemoroidów.

Kto nie powinien stosować błonników? Przeciwwskazania

Błonnik spożywany w zbyt dużych ilościach może prowadzić do różnych negatywnych skutków. Zawsze warto pierwsze zapytać lekarza o odpowiednią dawkę i czy w ogóle jej potrzebujesz. Jeśli dostarczysz organizmowi za dużą dawkę błonnika może to doprowadzić między innymi do problemów z jelitami. Niewskazane jest zwiększenie ilości błonnika w diecie osób które borykają się z zapaleniem bądź wrzodami żołądka, stanami zapalnymi wątroby, zapaleniem dróg żółciowych, trzustki czy jelit lub z niedokrwistością.

Przy zastosowaniu dodatkowej dawki błonnika powinny uważać osoby starsze oraz zażywające statyny lub leki przeciwzakrzepowe. Ponadto może hamować wchłanianie witamin przez organizm. Negatywne skutki może wywoływać także przyjmowanie błonnika wraz z chromem. Nie powinno się podawać błonników w proszku dzieciom poniżej 12 roku życia.

Błonnik - instrukcja obsługi, czyli jak stosować błonniki

Błonniki owocowe świetnie nadają się do picia - wystarczy rozpuścić ich niewielką ilość w wodzie. Do tego typu napojów można dodać na przykład mrożone owoce, które będą odpowiadać kostkom lodu. Co więcej dzięki błonnikowi woda będzie nie tylko smaczniejsza, ale i bogatsza w składniki odżywcze, które są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Z dodatkiem błonnika kakaowego można przygotować pyszną gorącą czekoladę, która jesienią i zimą rozgrzeje każde serce. Polecamy do niej wypróbować także nasz smakowity przepis na jesienne ciastka cynamonowe lub przepis na chlebek daktylowo-pekanowy - idealnie do siebie pasują. 

W przypadku pozostałych rodzajów błonników nieowocowych, czyli takich jak na przykład błonnik owsiany, świetnie sprawdzą się do zagęszczania zup czy sosów, ale należy pamiętać, że różnią się one smakiem i nie każdy pasuje do wszystkich potraw :) Niektóre osoby sięgające po oferowane u nas błonniki dodają je także do ciast i deserów - mieszają je z mąkami albo całkiem zamieniają mąkę na błonnik. 

Podczas stosowania błonników trzeba pamiętać o piciu większej ilości wody, aby nie doprowadzić między innymi do odwodnienia organizmu.

   

Jakie są różnice pomiędzy błonnikami dostępnymi w sklepie internetowym Promienie Słońca?

Promienie Słońca oferują kilka rodzajów błonników. Można spośród nich wybierać między innymi błonniki owocowe lub zbożowe. Różnią się one przede wszystkim smakiem. Niektóre rodzaje, takie jak błonnik kakaowy czy błonnik jabłkowy świetnie sprawdzą się do słodszych potraw, natomiast błonniki grochowy i gryczany można dodać do dań wytrawnych, na przykład do zagęszczenia zup.

Błonniku dostępne w sklepie Promienie Słońca w niewielkim stopniu różnią się wartościami odżywczymi. Mają po około 200-300  kalorii w 100 gramach, a zawartość błonnika to od 40 do ponad 80 gramów w 100 gramach.

Błonnikowe podsumowanie

Błonniki są ważnym elementem w każdej diecie. To właśnie dzięki nim możemy uniknąć wielu chorób, jednak jak z każdym innym produktem, w nadmiarze może nam zaszkodzić. Szeroki wybór błonników w proszku, jaki mamy obecnie na rynku, sprawia, że każdy znajdzie smak dla siebie. Można je stosować na wiele prostych sposobów, chociażby jak rozpuszczenie w wodzie. 

Błonniki, to coś co warto mieć w swojej kuchni. Dzięki nim łatwo wzbogacisz swoje posiłki w składniki odżywcze i możesz poprawić pracę całego organizmu. 

Źródła:

Brzegowy M., Błonnik pokarmowy – gdzie i czym jest? Jak wpływa na zdrowie?, 12.02.2024, [dostęp: 26.04.2024] <https://www.doz.pl/czytelnia/a12502-Blonnik_pokarmowy__czym_jest_i_jakie_ma_znaczenie_dla_naszego_zdrowia_W_jakich_produktach_mozna_go_znalezc#3>

Chłopicka J., Wskazania i przeciwwskazania do stosowania preparatów z błonnikiem – czy błonnik jest odpowiedni dla wszystkich?, 27.02.2018, [dostęp: 8.05.2024] <https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/181874,wskazania-i-przeciwwskazania-do-stosowania-preparatow-z-blonnikiem-czy-blonnik-jest-odpowiedni-dla-wszystkich>.

Hintz I., Błonnik – wszystko co warto o nim widzieć. Ile błonnika dziennie należy spożywać, 9.04.2019, [dostęp: 26.04.2024] <https://www.wapteka.pl/blog/artykul/blonnik-rola-w-organizmie-zrodla-w-diecie-normy-spozycia>.

Małgorzata Sz. Błonnik – rola w organizmie, źródła w diecie, normy spożycia, 27.10.2021, [dostęp: 26.04.2024] <https://apteline.pl/artykuly/blonnik-wszystko-co-warto-o-nim-widziec-ile-blonnika-dziennie-nalezy-spozywac>.